นวัตกรรมเด่น • สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 • เข้าชม 26 ครั้ง

การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย STEM Education และกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) จากการสืบเสาะหาความรู้สู่การสร้างนวัตกรรม (STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model)

ข้อมูลพื้นฐานนวัตกรรม

หมวดนวัตกรรม นวัตกรรม 5 ด้าน

ประเภทนวัตกรรม ด้าน STEM Education

ประเภทผู้จัดทำผลงาน ผู้บริหารการศึกษา / ผู้บริหารสถานศึกษา

ปี พ.ศ. 2569

หน่วยงาน / สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

ระดับการศึกษา ประถมศึกษาปีที่4-6

กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

สถานศึกษาและสังกัด

สถานศึกษา/โรงเรียน/หน่วยงาน โรงเรียนบ้านสันทราย

หน่วยงาน / สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

ผลการดำเนินงานย้อนหลัง

ผลการดำเนินงานของนวัตกรรม "STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model" สามารถสรุปผลการศึกษาและผลสัมฤทธิ์ในเชิงวิชาการตามโครงสร้างการประเมินนวัตกรรมการศึกษา ได้เป็น 3 ด้านหลัก ดังนี้ 1. ด้านประสิทธิผลของการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ (Model Effectiveness)การเชื่อมโยงเชิงทฤษฎี สามารถสร้างกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่สอดรับกันอย่างเป็นระบบ โดยใช้ QUEST Framework เป็นสะพานเชื่อมระหว่างการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) และ STEM Education เกิดเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ Questioning & Engage (Q), Understanding & Explore (U), Exploring & Explain (E), Solving & Elaborate (S) และ Transforming & Evaluate (T) การยอมรับจากผู้เชี่ยวชาญ: รูปแบบการเรียนรู้ได้รับการประเมินความเหมาะสมและความสอดคล้องเชิงเนื้อหา/กระบวนการจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ด้านผลสัมฤทธิ์และสมรรถนะของผู้เรียน (Student Competency Outcomes)ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน: ผู้เรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ STEM QUEST 5E มีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) และทักษะการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ (Creative Problem-Solving) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ การพัฒนาสมรรถนะนวัตกร (Innovator Competencies) ผู้เรียนสามารถเปลี่ยนบทบาทจากผู้รับความรู้ ไปสู่การเป็น "ผู้สร้างนวัตกรรม (Maker)" โดยสามารถผลิตชิ้นงานต้นแบบ (Prototypes) ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ากับวิถีชีวิตจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3. ด้านการขับเคลื่อนระบบบริหารจัดการเรียนรู้ (Systemic & Operational Impact)การบูรณาการระบบ IPOO: โครงสร้าง Input-Process-Output-Outcome สามารถกำกับและส่งต่อผลผลิตจากการจัดการเรียนรู้ได้อย่างชัดเจน วงจรควบคุมคุณภาพ (PDCA & PLC): การใช้วงจร PDCA ควบคู่กับกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ช่วยสร้างบรรยากาศการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ยั่งยืน ทำให้เกิดการปรับปรุงแผนการสอนและพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างต่อเนื่อง

กลุ่มเป้าหมายผู้เรียน

นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6

ระยะเวลาดำเนินงาน

1 ปีการศึกษา

เอกสารอ้างอิงและเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้อง

บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. ทิศนา แขมมณี. (2566). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 27). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์. Office of the Basic Education Commission. (2565). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2562). แนวทางการจัดการ เรียนรู้สะเต็มศึกษา (STEM Education). สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย

ไฟล์และเอกสารแนบ

เล่มหลัก (ไฟล์หลักสำหรับการสืบค้นศึกษา) pdf_d894ce27e5b340641cd2.pdf

ดาวน์โหลดรูปเล่มเอกสาร

รูปแบบการเขียนอ้างอิงนวัตกรรมนี้

นางสาวณัชพร หล้าใหม่. (2569). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย STEM Education และกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) จากการสืบเสาะหาความรู้สู่การสร้างนวัตกรรม (STEM QUEST 5E : Inquiry to Innovation Model). ระบบคลัง/ฐานนวัตกรรมทางการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม่. https://cmipeo-innovation.com/detail.php?id=44

ลิงก์ตรงสำหรับอ้างอิง:

แชร์ต่อ: Facebook X (Twitter) LINE

แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับผลงานนี้

เฉพาะสมาชิกเท่านั้นที่จะสามารถแสดงความคิดเห็นได้

กรุณาสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบเพื่อป้อนความเห็นและรับความเคลื่อนไหว

เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก

ดาวน์โหลดเล่มนวัตกรรม กลับหน้าค้นหาหลัก

สแกนเพื่ออ่านต่อบนมือถือ

ใช้กล้องมือถือสแกนเพื่อเปิดหน้าผลงานนี้

ข้อมูลสรุป

หมวดหมู่ บทคัดย่อ การศึกษาวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ "STEM QUEST 5E: Inquiry to Innovation Model" ที่บูรณาการกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้นตอน (5Es) ร่วมกับกรอบแนวคิด QUEST Framework และการจัดการเรียนรู้แบบ STEM Educationประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ในการส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ และสร้างสมรรถนะนวัตกรของผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาพัฒนาระบบการส่งเสริมการเรียนรู้เชิงระบบผ่านโครงสร้าง Input-Process-Output-Outcome (IPOO) ร่วมกับกระบวนการขับเคลื่อนคุณภาพ PDCA และชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)กลุ่มเป้าหมายในการศึกษาคือนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา โรงเรียนบ้านสันทราย อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ STEM QUEST 5E แบบประเมินทักษะการคิดวิเคราะห์ แบบวัดสมรรถนะนวัตกร และแบบประเมินชิ้นงานนวัตกรรมของผู้เรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ($\bar{X}$), ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ($S.D.$) และการทดสอบค่าที ($t$-test dependent samples)ผลการศึกษาพบว่า:รูปแบบการเรียนรู้ STEM QUEST 5E ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ขั้นกระตุ้นความรู้และตั้งคำถาม (Questioning & Engage - Q)ขั้นสำรวจและรวบรวมความเข้าใจ (Understanding & Explore - U)ขั้นอธิบายและสร้างองค์ความรู้ (Exploring & Explain - E)ขั้นประยุกต์และแก้ปัญหา (Solving & Elaborate - S)ขั้นรังสรรค์และต่อยอดนวัตกรรม (Transforming & Evaluate - T)ซึ่งได้รับการประเมินความเหมาะสมจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุดประสิทธิผลต่อผู้เรียน: ผู้เรียนที่เรียนด้วยรูปแบบ STEM QUEST 5E มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะการแก้ปัญหา และสมรรถนะนวัตกรหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01การขับเคลื่อนเชิงระบบ: ระบบการบริหารจัดการแบบ IPOO ร่วมกับวงจร PDCA และกระบวนการ PLC ช่วยเสริมสร้างบรรยากาศการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ทำให้นักเรียนสามารถตกผลึกชิ้นงานนวัตกรรมต้นแบบที่มีคุณภาพ สามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้สู่วิถีชีวิตจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพคำสำคัญ: STEM QUEST 5E, กระบวนการสืบเสาะหาความรู้, สะพานแห่งนวัตกรรม, สมรรถนะนวัตกร, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก

หน่วยงาน / สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

ระดับการศึกษา ประถมศึกษาปีที่4-6

ผู้พัฒนา นางสาวณัชพร หล้าใหม่

สถานศึกษา โรงเรียนบ้านสันทราย

วันที่เผยแพร่ 28 Aug 2026

ยอดเข้าชมสะสม 26 ครั้ง

ผลงานนวัตกรรมที่เกี่ยวข้อง (แนะนำ)

การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย IAO Model เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 และชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ต่อยอดสู่รางวัลยกย่องเชิดชูเกียรติ ของนักเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านบวกครกน้อย

ศธจ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 1 ดูงาน →

การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์เรียนรู้โดยใช้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมร่วมกับวัฏจักรการสืบเสาะทางคณิตศาสตร์ตามแนวทางโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยเพื่อเสริมสร้างทักษะพื้นฐานทางคณิตศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

ศธจ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 ดูงาน →

การพัฒนานวัตกรรมสื่อเทคโนโลยีดิจิทัลบอร์ดเกม "Chiang Mai Smog Fighter : วิกฤตลมหายใจเมืองเหนือ" เพื่อส่งเสริมการคิดเชิงคำนวณ การแก้ปัญหาเชิงสถานการณ์ และการตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อมผ่านการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน (Game-Based Learning)

ศธจ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 ดูงาน →

นวัตกรรมบอร์ดเกมจำลองธุรกิจ เพื่อส่งเสริมทักษะผู้ประกอบการและการแปรรูปอัญชัน "Anchan Mini-Enterprise" สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนบ้านแม่โจ้

ศธจ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2 ดูงาน →