การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ Unplugged Coding โดยใช้นวัตกรรมการสอน SAIER Model เพื่อเสริมสร้างทักษะพื้นฐานด้านการคิดเชิงคำนวณ สำหรับเด็กปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 2

นวัตกรรม SAIER Model และชุดกิจกรรม Unplugged Coding ถูกนำไปจัดกิจกรรมเรียนรู้จริงในชั้นเรียนอนุบาลปีที่ 2 ครั้งละ 30 นาที สอดคล้องกับตารางประจำวันโดยไม่กระทบวิชาอื่น ช่วยยกระดับทักษะการคิดเชิงคำนวณของผู้เรียนจากร้อยละ 59.67 เพิ่มเป็นร้อยละ 88.12 และขยายผลการโอนถ่ายทักษะไปใช้แก้ปัญหาในกิจวัตรประจำวัน ด้านครูได้นำข้อมูลผลสัมฤทธิ์มาใช้วิเคราะห์และติดตามพัฒนาการรายบุคคล (Individual Progress Tracking) เพื่อจัดทำแผนพัฒนาตนเอง (ID Plan) อีกทั้งเป็นแนวทางจัดประสบการณ์เรียนรู้ที่ปราศจากหน้าจอ (Screen Time) และไม่ต้องพึ่งพาเทคโนโลยีราคาแพง ทำให้สถานศึกษาขนาดเล็กสามารถนำคู่มือและสื่อพร้อมใช้ไปประยุกต์ปฏิบัติในบริบทจริงได้อย่างคุ้มค่าและยั่งยืน

ผู้สร้างนวัตกรรมได้นำ SAIER Model และชุดกิจกรรม Unplugged Coding ไปใช้จริงและเผยแพร่ภายในโรงเรียนบ้านแม่โจ้พร้อมจัดทำคู่มือครูและสื่อครบชุดให้ครูปฐมวัยศึกษาปรับใช้ อีกทั้งได้รับการคัดเลือกให้เผยแพร่ผ่านรายการ "นวัตกรรมรายสัปดาห์" ของ สพป.เชียงใหม่ เขต 2 รวมถึงจัดแสดงผลงานและถอดบทเรียนในงานสัมมนาวิชาการระดับเขตพื้นที่ พร้อมทั้งทำหน้าที่เป็นวิทยากรสาธิตและถ่ายทอดการจัดกิจกรรมในงาน Open House ของโรงเรียนในเครือข่าย ตลอดจนได้รับการเผยแพร่บทความในระดับชาติผ่านโครงการ OBEC Fair Share and Learn ของ สพฐ.

กระบวนการ PLC ถูกนำมาใช้เป็นเวทีร่วมวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการในการจัดการเรียนรู้ระหว่างผู้บริหาร ครูปฐมวัย ผู้ปกครอง และชุมชน เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนานวัตกรรม Unplugged Coding และ SAIER Model ให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ควบคู่กับการจัดกิจกรรมนิเทศการสอน (Lesson Study) เพื่อสังเกตชั้นเรียนและถอดบทเรียนการจัดประสบการณ์ โดยครูนำข้อมูลจากการสะท้อนผลและข้อมูลเชิงประจักษ์มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อปรับปรุงแผนการจัดประสบการณ์และสื่อการสอนอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งขยายผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านรายการ "นวัตกรรมรายสัปดาห์" และเวทีเสวนาวิชาการเพื่อสร้างเครือข่ายครูนวัตกรในวงกว้าง

การใช้นวัตกรรม SAIER Model ร่วมกับชุดกิจกรรม Unplugged Coding มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนผ่านเกณฑ์ประสิทธิภาพ E1/E2 ที่ 81.60/88.12 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80/80 ที่กำหนดไว้ สามารถยกระดับทักษะการคิดเชิงคำนวณของผู้เรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 (จำนวน 20 คน) จากก่อนเรียนที่มีคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 59.67 เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 88.12 หลังเรียน (มีพัฒนาการเพิ่มขึ้นร้อยละ 26.55) โดยผู้เรียนทุกคน (ร้อยละ 100) มีคะแนนผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 70 ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาพฤติกรรมการคิดอย่างเป็นระบบทั้ง 4 ด้าน และมีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้ในระดับมากที่สุด (ร้อยละ 90.35) อีกทั้งยังช่วยยกระดับคุณภาพสถานศึกษาและครูผู้สอนจนได้รับรางวัลทรงคุณค่า OBEC AWARDS เหรียญทองในระดับชาติ

การถอดบทเรียนจากการใช้นวัตกรรม SAIER Model ร่วมกับชุดกิจกรรม Unplugged Coding พบว่าการจัดกิจกรรมรูปแบบไร้หน้าจอนั้นมีความคุ้มค่า คุ้มทุน และแก้ปัญหาเรื่องเทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสมกับเด็กปฐมวัย โดยพบข้อค้นพบสำคัญที่นำมาปรับปรุงคือ การปรับเพิ่มเวลาในขั้น Internalize จาก 8 นาที เป็น 10 นาที เนื่องจากผู้เรียนต้องใช้เวลาในการวางแผนแก้ปัญหาในภารกิจ Coding พร้อมทั้งต้องปรับขนาดย่อ/ขยายสัญลักษณ์บนการ์ดคำสั่งและปรับสีสันสื่อให้ชัดเจนขึ้นเพื่อลดความสับสนตามพัฒนาการทางสายตาของเด็ก นอกจากนี้ บทเรียนจากการถอดประสบการณ์จริงยังชี้ให้เห็นว่าการมีส่วนร่วมของเครือข่าย PLC ทั้งครู ผู้บริหาร ผู้ปกครอง และชุมชน เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนางานได้อย่างเป็นระบบ ข้อมูลจากการสะท้อนผลทั้งหมดจึงถูกนำมาสรุปรายงานเพื่อใช้เป็นต้นแบบในการยกระดับคุณภาพการศึกษาปฐมวัยอย่างยั่งยืน

ปัจจัยความสำเร็จเกิดจากการออกแบบนวัตกรรมการสอน SAIER Model 5 ขั้นตอน ร่วมกับชุดกิจกรรม Unplugged Coding ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) ด้วยสื่อรูปธรรม ร่วมกับบทบาทของครูผู้สอนในการเป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) และการเสียสละทุ่มเทสร้างสื่อเรียนรู้ที่คุ้มค่า อีกทั้งยังได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนอย่างดียิ่งจากผู้บริหารสถานศึกษา คณะครู บุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครอง และภาคีเครือข่ายในชุมชนบ้านแม่โจ้ ควบคู่กับการใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และการนิเทศการสอน (Lesson Study) ในการพัฒนางาน ตลอดจนการได้รับการประเมินและตรวจสอบคุณภาพสื่อจากผู้เชี่ยวชาญจนได้ค่า IOC สูง ทำให้เกิดการพัฒนาและติดตามผลอย่างต่อเนื่องยั่งยืน

นวัตกรรม SAIER Model และชุดกิจกรรม Unplugged Coding ก่อให้เกิดประโยชน์สาธารณะโดยเป็นต้นแบบการจัดการเรียนรู้ไร้หน้าจอที่ประหยัดและคุ้มค่าสำหรับสถานศึกษาขนาดเล็กและโรงเรียนในเครือข่าย ช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนสื่อและอุปกรณ์เทคโนโลยีราคาแพง รวมถึงลดผลกระทบจาก Screen Time ของเด็กปฐมวัยในชุมชน มีการขยายผลเผยแพร่คู่มือและแผนการสอนให้ครูปฐมวัยทั่วไปนำไปปรับใช้ในชั้นเรียนได้จริง ตลอดจนร่วมสร้างความตระหนักและการมีส่วนร่วมกับผู้ปกครองและชุมชนบ้านแม่โจ้ในการส่งเสริมทักษะการคิดของเด็ก อีกทั้งยังถ่ายทอดความรู้ผ่านรายการนวัตกรรมของเขตพื้นที่และเวทีวิชาการระดับชาติเพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาปฐมวัยในวงกว้างอย่างยั่งยืน