DINPUN Model : รูปแบบการจัดการเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน” ด้วยกระบวนการ Active Learning โรงเรียนวัดศรีสว่าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
ข้อมูลพื้นฐานนวัตกรรม
วิดีโอนำเสนอผลงาน
สถานศึกษาและสังกัด
ผลการดำเนินงานย้อนหลัง
จากการพัฒนานวัตกรรม “ดินปั้นหรรษา : DINPUN Model รูปแบบการจัดการเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่ ‘เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน’ ด้วยกระบวนการ Active Learning” โรงเรียนวัดศรีสว่าง ได้ดำเนินการศึกษาสภาพปัญหา วิเคราะห์บริบทของสถานศึกษา ชุมชน และความต้องการของผู้เรียน ก่อนนำข้อมูลมาสังเคราะห์ร่วมกับแนวคิด Active Learning, Place-Based Learning, Experiential Learning, Learning by Doing, Community-Based Learning, Competency-Based Education และ STEAM Education จนพัฒนาเป็นนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และสามารถนำไปใช้ได้จริง ผลการพัฒนานวัตกรรมทำให้ได้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ DINPUN Model ซึ่งเป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ใช้ชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นสื่อการเรียนรู้ และใช้การลงมือปฏิบัติจริงเป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนาผู้เรียน ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดความรู้ ทักษะ สมรรถนะสำคัญในศตวรรษที่ 21 ทักษะอาชีพ และ Soft Skills ควบคู่กับการสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น นอกจากการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แล้ว ยังได้พัฒนาองค์ประกอบสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 1. หลักสูตรอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน” 2. รูปแบบการจัดการเรียนรู้ DINPUN Model 3. หน่วยการเรียนรู้และแผนการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning 4. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ “ดินปั้นหรรษา” 5. ใบงาน แบบฝึก และแบบประเมินตามสภาพจริง 6. สื่อการเรียนรู้ บอร์ดความรู้ และนิทรรศการอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ 7. เอกสารประกอบการเรียนรู้ คู่มือครู และคู่มือนักเรียน 8. สื่อดิจิทัลและฐานข้อมูลการเรียนรู้ผ่าน QR Code 9. ศูนย์การเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน” 10. เครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ชุมชน สถาบันอุดมศึกษา และหน่วยงานภาครัฐ ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 คน พบว่า รูปแบบนวัตกรรมมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.87, S.D. = 0.22) พบว่า นวัตกรรมมีความเหมาะสม สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน หลักสูตรสถานศึกษา และบริบทของชุมชน สามารถส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก พัฒนาสมรรถนะผู้เรียน และสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อนำนวัตกรรมไปใช้ในการจัดการเรียนรู้กับนักเรียนโรงเรียนวัดศรีสว่าง ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 95 คน พบว่า ผู้เรียนมีพัฒนาการในทุกด้านอย่างชัดเจน โดยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 61.20 คะแนน เป็น 84.35 คะแนน เพิ่มขึ้น 23.15 คะแนน และมีนักเรียนผ่านเกณฑ์การประเมินเพิ่มขึ้นจาก ร้อยละ 65.26 เป็น ร้อยละ 95.79 หรือเพิ่มขึ้น ร้อยละ 30.53 ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 3.18 เป็น 4.56 เพิ่มขึ้น 1.38 คะแนน สะท้อนถึงการพัฒนาด้านการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการสร้างสรรค์นวัตกรรม ขณะที่ด้าน Soft Skills มีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 3.42 เป็น 4.61 เพิ่มขึ้น 1.19 คะแนน แสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมีความรับผิดชอบ มีวินัย สามารถทำงานเป็นทีม กล้าแสดงออก มีภาวะผู้นำ และมีความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่นมากยิ่งขึ้น ผู้เรียนสามารถสร้างสรรค์ผลงานและผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาบ้านกวนได้อย่างเป็นรูปธรรม อาทิ พวงกุญแจดินปั้น ผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาสร้างสรรค์ กิจกรรมผู้ประกอบการน้อย และผลิตภัณฑ์ต่อยอดจากภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งได้นำไปจัดแสดงในนิทรรศการและเวทีวิชาการทั้งในระดับโรงเรียน ระดับเขตพื้นที่การศึกษา และระดับประเทศ ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามรูปแบบ DINPUN Model อยู่ในระดับ มากที่สุด โดยมีค่าเฉลี่ย 4.82 คะแนน สะท้อนว่านวัตกรรมสามารถตอบสนองความต้องการของผู้เรียน ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก และสร้างประสบการณ์การเรียนรู้จากบริบทจริงของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ นวัตกรรมดังกล่าวได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็น ศูนย์การเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน” ซึ่งทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้ แหล่งศึกษาดูงาน และศูนย์แลกเปลี่ยนเรียนรู้สำหรับนักเรียน ครู นักศึกษา และหน่วยงานภายนอก อีกทั้งยังเป็นต้นแบบในการขยายผลสู่เครือข่ายสถานศึกษา ส่งผลให้เกิดการอนุรักษ์ สืบสาน และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและชุมชนอย่างยั่งยืน
นักเรียนโรงเรียนวัดศรีสว่าง ตั้งแต่ระดับปฐมวัยถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ครูและบุคลากรทางการศึกษา ปราชญ์และวิทยากรท้องถิ่น ผู้ปกครอง ตลอดจนภาคีเครือข่ายและผู้สนใจในชุมชนบ้านกวน โดยมุ่งให้กลุ่มเป้าหมายมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ ถ่ายทอด อนุรักษ์ และต่อยอดภูมิปัญ
ดำเนินการอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ ปีการศึกษา 2565–2569 โดยพัฒนาและปรับปรุงหลักสูตรท้องถิ่น กระบวนการจัด
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1. George Washington University. Bybee, R. W. (2013). The case for STEM education: Challenges and opportunities. National Science Teachers Association Press. Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall. Melaville, A. I., Berg, A. C., & Blank, M. J. (2006). Community-based learning: Engaging students for success and citizenship. Coalition for Community Schools. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). OECD learning compass 2030. OECD Publishing. Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning definitions. Battelle for Kids. Sobel, D. (2004). Place-based education: Connecting classrooms and communities. Orion Society. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. United Nations. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO Publishing. Yakman, G. (2008). STEAM education: An overview of creating a model of integrative education. Virginia Polytechnic Institute and State University. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2563). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. กระทรวงวัฒนธรรม. กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). นโยบายและจุดเน้นการจัดการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566–2567. กระทรวงศึกษาธิการ. คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2565). แนวทางการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2566). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. เทศบาลตำบลหารแก้ว. (2568). ข้อมูลพื้นฐานตำบลหารแก้ว อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. เทศบาลตำบลหารแก้ว. ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 26). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. มารุต พัฒผล, & วิชัย วงษ์ใหญ่. (2562). การเรียนรู้ฐานสมรรถนะ (Competency-Based Learning). ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้. มารุต พัฒผล, & วิชัย วงษ์ใหญ่. (2563). Active Learning เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้. ราชกิจจานุเบกษา. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก. โรงเรียนวัดศรีสว่าง. (2569). หลักสูตรอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน”. โรงเรียนวัดศรีสว่าง. วิชัย วงษ์ใหญ่, & มารุต พัฒผล. (2563). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้. สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, สำนักงาน. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). สำนักนายกรัฐมนตรี. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). การพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน). (2565). เศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy): แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในการพัฒนาประเทศ. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่. (2564). ภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดเชียงใหม่. สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่. ศูนย์วิสาหกิจชุมชนเครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน. (2568). ข้อมูลภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน. ศูนย์วิสาหกิจชุมชนเครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน. สุคนธ์ สินธพานนท์. (2563). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ไฟล์และเอกสารแนบ
รูปแบบการเขียนอ้างอิงนวัตกรรมนี้
นายอนุษา ใหม่ศรี. (2569). DINPUN Model : รูปแบบการจัดการเรียนรู้อัตลักษณ์เชิงพื้นที่ “เครื่องปั้นดินเผาบ้านกวน” ด้วยกระบวนการ Active Learning โรงเรียนวัดศรีสว่าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4. ระบบคลัง/ฐานนวัตกรรมทางการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม่. https://cmipeo-innovation.com/detail.php?id=8
แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับผลงานนี้
เฉพาะสมาชิกเท่านั้นที่จะสามารถแสดงความคิดเห็นได้
กรุณาสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบเพื่อป้อนความเห็นและรับความเคลื่อนไหว
ใช้กล้องมือถือสแกนเพื่อเปิดหน้าผลงานนี้
