คลังนวัตกรรมศึกษาธิการจังหวัดเชียงใหม่
สืบค้นผลงานและข้อเสนอนวัตกรรมการเรียนรู้ของบุคลากรทางการศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่
การพัฒนาระบบหน่วยกิตด้านการอ่านภาษาไทยของนักเรียนโรงเรียนพื้นที่สูงด้วยนวัตกรรม GALYANI EdTech Reading Credit (GERC) ภายใต้รูปแบบการนิเทศบูรณาการเชิงพื้นที่ INTHANON MODEL
ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank System) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถสะสมผลการเรียนรู้ สมรรถนะ และประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย ทั้งในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย โดยสามารถนำมาเทียบโอนและรับรองผลการเรียนรู้ได้อย่างเป็นรูปธรรม อันเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพสอดคล้องกับบริบทของตนเองและความต้องการของสังคมในศตวรรษที่ 21 การอ่านถือเป็นสมรรถนะพื้นฐานสำคัญที่ส่งผลต่อการเรียนรู้ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ และเป็นรากฐานของการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต อย่างไรก็ตาม การประเมินผลการอ่านของนักเรียนในพื้นที่สูงยังพบความแตกต่างของระดับสมรรถนะด้านการอ่าน ทั้งด้านการอ่านออกเสียงและการอ่านรู้เรื่อง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบส่งเสริมการอ่านที่ไม่เพียงมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเท่านั้น แต่ต้องสามารถติดตาม สะสม และรับรองพัฒนาการด้านการอ่านของผู้เรียนได้อย่างต่อเนื่อง สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชปณิธานอันแน่วแน่ในการส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนไทย โดยเฉพาะเด็กในพื้นที่ห่างไกลและพื้นที่สูง ให้ได้รับโอกาสทางการศึกษาอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม พระองค์ทรงพระราชทานแนวคิดเกี่ยวกับการสร้างนิสัยรักการอ่าน การเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตผ่านการศึกษาอย่างต่อเนื่อง จนเกิดโครงการและกิจกรรมส่งเสริมการอ่านตามแนวพระราชดำริในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศ ผู้พัฒนาเคยปฏิบัติหน้าที่เป็นครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย และมีประสบการณ์ในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการอ่าน การเขียน และการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนมาอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับรางวัลครูภาษาไทยดีเด่น เพื่อรับรางวัลเข็มเชิดชูเกียรติจารึกพระนามาภิไธยย่อ “สธ.” อันเป็นรางวัลแห่งความภาคภูมิใจและเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการพัฒนางานด้านภาษาไทยและการส่งเสริมการอ่านให้แก่ผู้เรียน ต่อมาเมื่อได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6 ซึ่งมีพื้นที่รับผิดชอบครอบคลุมโรงเรียนในเขตพื้นที่สูงและพื้นที่พิเศษ พบว่าผู้เรียนจำนวนหนึ่งยังมีข้อจำกัดด้านทักษะการอ่าน การอ่านรู้เรื่อง และการอ่านคิดวิเคราะห์ อันเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้ผลการประเมินความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียนในบางโรงเรียนยังไม่เป็นไปตามเป้าหมาย จากการวิเคราะห์ข้อมูลผลการประเมินความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียน (Reading Test : RT) และผลการประเมินคุณภาพผู้เรียนระดับชาติ (National Test : NT) ด้านภาษาไทย ย้อนหลัง 3 ปีการศึกษา ของโรงเรียนในเครือข่ายกัลยาณิวัฒนา พบว่าแม้หลายโรงเรียนมีแนวโน้มพัฒนาการที่ดีขึ้น แต่ยังมีความแตกต่างของผลสัมฤทธิ์ระหว่างโรงเรียน และยังจำเป็นต้องมีระบบส่งเสริมการอ่านที่สามารถติดตาม พัฒนา และสร้างแรงจูงใจในการอ่านได้อย่างต่อเนื่องและเป็นรูปธรรม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 6 จึงได้พัฒนานวัตกรรม “Galyani EdTech” ภายใต้รูปแบบการนิเทศบูรณาการเชิงพื้นที่ INTHANON MODEL และกระบวนการนิเทศเชิงพัฒนา GALYANI MODEL เพื่อส่งเสริมการอ่านภาษาไทยของนักเรียนพื้นที่สูง โดยบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (AI) การใช้ข้อมูลสารสนเทศ และชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ในการพัฒนาศักยภาพครูและผู้เรียน นอกจากนี้ ยังได้พัฒนาแนวคิด “Reading Credit Bank” หรือธนาคารหน่วยกิตด้านการอ่าน เพื่อเป็นกลไกในการสะสมสมรรถนะการอ่านของผู้เรียนผ่านกิจกรรมการอ่านที่หลากหลาย การจัดทำแฟ้มสะสมผลงานด้านการอ่าน (Reading Portfolio) การบันทึกผลการอ่านรายบุคคล และการรับรองความก้าวหน้าของผู้เรียนตามระดับสมรรถนะ โดยเชื่อมโยงข้อมูลผลการประเมิน RT และ NT กับระบบการติดตามพัฒนาการด้านการอ่านอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจในการอ่าน สามารถพัฒนาตนเองตามศักยภาพ และได้รับการรับรองสมรรถนะด้านการอ่านอย่างเป็นระบบ
ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ PANGKIA SMART Model ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและสมรรถนะผู้เรียน รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
การพัฒนาและขับเคลื่อนนวัตกรรมทางการศึกษาภายใต้รูปแบบ PANGKIA SMART Model ถือเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่มุ่งเน้นการยืดหยุ่นและการใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อแก้ไขปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนในพื้นที่ห่างไกลอย่างเป็นระบบ โดยโมเดลนี้ได้บูรณาการแนวคิดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติจริง (Authentic Learning) และการเรียนรู้ผ่านการบริการสังคม (Service-Learning) เข้าด้วยกัน เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เข้ากับบริบทชีวิตจริงและภูมิปัญญาท้องถิ่นรอบตัวได้อย่างเป็นรูปธรรม
สุขภาวะ 4มิติ วิถีบ้านเมืองอาง
การพัฒนานวัตกรรมครั้งนี้เกิดจากการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นของผู้เรียน โดยวิเคราะห์ข้อมูลผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ข้อมูลพฤติกรรม และข้อมูลจากระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน พบว่าปัจจัยด้านสุขภาวะทั้ง 4 มิติ ส่งผลต่อคุณภาพการเรียนรู้ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และคุณภาพชีวิตของผู้เรียนอย่างมีนัยสำคัญ โรงเรียนจึงได้พัฒนานวัตกรรม “สุขภาวะ 4 มิติ วิถีบ้านเมืองอาง (BAANMUANGANG 4D WELLNESS Model)” ขึ้น เพื่อส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี คนเก่ง มีความสุข และมีทักษะชีวิตที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21